તંત્રીલેખ

સપ્ટેમ્બર ૮, ૨૦૨૬ના રોજ વડાપ્રધાનની વડોદરા મુલાકાત માત્ર એક પરંપરાગત સરકારી પ્રવાસ ન હતો, પરંતુ તે ભારતની દીર્ઘકાલીન આર્થિક, ઔદ્યોગિક અને શૈક્ષણિક નીતિઓનો એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક હતો. આ મહત્વાકાંક્ષી કાર્યક્રમ માટે મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી (MSU) ના પેવેલિયન ગ્રાઉન્ડની પસંદગી કરવી તે પોતે એક અત્યંત સચોટ અને સાંકેતિક નિર્ણય હતો. મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાની સુધારાવાદી, શિક્ષણપ્રિય અને ભવિષ્યલક્ષી વિઝનની ભૂમિ પરથી રૂ. ૩૫,૦૦૦ કરોડથી વધુના વિકાસપ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ કરવું એ ભૂતકાળના ગૌરવપૂર્ણ વારસાને આધુનિક ભારતના નિર્માણ સાથે જોડવાનો અદ્ભુત પ્રયાસ છે. એમ.એસ. યુનિવર્સિટીનું પેવેલિયન ગ્રાઉન્ડ માત્ર એક સભાસ્થળ નથી, પરંતુ તે વડોદરાના શૈક્ષણિક ચેતના અને યુવા ઊર્જાનું હૃદયસમાણું કેન્દ્ર છે. જ્યાં દાયકાઓથી હજારો વિદ્યાર્થીઓએ શિક્ષણ અને રમતગમતના ક્ષેત્રે પોતાના સ્વપ્નોને આકાર આપ્યો છે, તે જ સ્થળેથી 'વિકસિત ભારત ૨૦૪૭' ની આધારશિલા મૂકવી એ બાબતની સ્પષ્ટ પ્રતીતિ કરાવે છે કે દેશનો ભવિષ્યનો આર્થિક વિકાસ યુવા ધન અને જ્ઞાન-આધારિત અર્થતંત્ર (Knowledge Economy) પર નિર્ભર રહેવાનો છે. શૈક્ષણિક પરંપરા અને આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો આ સંગમ એક નવી પ્રેરણા પૂરી પાડે છે. વડોદરાની પસંદગી પાછળનો નીતિગત સંકેત અત્યંત ગહન અને વ્યૂહાત્મક છે. વડોદરા દક્ષિણ, ઉત્તર અને મધ્ય ભારતને સાંકળતો એક મહત્વપૂર્ણ ભૌગોલિક કડીરૂપ અક્ષ છે, જે હવે એરોસ્પેસ, હેવી એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશનનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC)ના નવનિર્મિત વિભાગો અને આધુનિક રેલવે કનેક્ટિવિટીના લોકાર્પણ દ્વારા માલસામાનની હેરફેર ઝડપી અને વધુ કરકસરયુક્ત બનશે. આ પ્રકારના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરલ સુધારાઓ સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષેત્રને નવી ઊર્જા પૂરી પાડે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈનમાં ભારતની ભાગીદારીને વધુ સુદૃઢ બનાવે છે. આ સમગ્ર કાયાકલ્પમાં સૌથી આશાસ્પદ પાસું ભૌતિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને માનવ કૌશલ્યનો સુમેળ છે. રેલવે અને રોડ નેટવર્કની સાથે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સ્કિલિંગ મિશન તેમજ યુવા ક્ષમતાના વિકાસ પર મૂકાયેલો ભાર દર્શાવે છે કે આર્થિક ગતિશીલતા માત્ર પાયાના માળખા પર જ નહીં, પરંતુ નવી પેઢીની શૈક્ષણિક અને ટેકનોલોજીકલ સક્ષમતા પર પણ આધારિત છે. જ્યારે યુનિવર્સિટીના પ્રાંગણમાંથી જ ટેકનોલોજી અને સ્કિલિંગના મિશનની શરૂઆત થાય છે, ત્યારે તે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો માટે સીધી આશા અને તકોના દ્વાર ખોલે છે. આ ઉપરાંત, આદિવાસી અને ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી રેલવે લાઈનો અને કનેક્ટિવિટીનો વિસ્તાર કરવો એ દર્શાવે છે કે વિકાસની પ્રક્રિયા માત્ર મોટા શહેરો સુધી સીમિત ન રહેતા છેવાડાના વિસ્તારો સુધી પહોંચવી જોઈએ. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જ્યારે સર્વસમાવેશી બને છે, ત્યારે તે પ્રાદેશિક અસમાનતા દૂર કરીને દરેક વર્ગને આર્થિક મુખ્યધારામાં લાવવાનું કામ કરે છે. કોઈપણ રાષ્ટ્રીય વિઝનની સાચી સાર્થકતા તેના સર્વસમાવેશી આયોજન અને સંતુલિત અમલીકરણમાં છુપાયેલી હોય છે. મોટા મૂડીરોકાણ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની સાથે સાથે સ્થાનિક MSME એકમો, સ્થાનિક રોજગાર અને પર્યાવરણીય સંતુલન જળવાઈ રહે તે પણ એટલું જ પ્રાસંગિક બની રહે છે. વડોદરાના એમ.એસ. યુનિવર્સિટી પેવેલિયન જેવા ઐતિહાસિક શૈક્ષણિક મંચ પરથી પ્રગટ થયેલું આ આર્થિક અને શૈક્ષણિક મોડેલ આગામી સમયમાં પ્રાદેશિક વિકાસ, તકનીકી પ્રગતિ અને માનવ મૂડીના ઉત્થાન વચ્ચે કેવું આદર્શ સંતુલન સાધે છે, તે જોવું સમગ્ર દેશ માટે અત્યંત રસપ્રદ અને માર્ગદર્શક બની રહેશે.